Waarom preventief onderzoek?

Het voornaamste doel van screening (ook wel ‘preventief onderzoek’ genoemd) is het vroegtijdig opsporen van aandoeningen en het treffen van de juiste voorzorgsmaatregelen daartegen.

In de regel zijn aandoeningen eenvoudiger te behandelen als ze vroegtijdig zijn ontdekt. Bij screening worden mensen zonder klachten aan een onderzoek onderworpen om na te gaan of er misschien een aandoening aanwezig is die nog in een vroeg stadium verkeert. Een goed voorbeeld van vroege opsporing is het bevolkingsonderzoek voor borstkanker waarbij elke vrouw boven de vijftig jaar op regelmatige tijden wordt onderzocht. Dit onderzoek is algemeen bekend, maar beperkt zich enkel tot de borsten.

Borstonderzoek

Borstonderzoek maakt standaard geen deel uit van de Total Body Scan. Dit heeft een aantal redenen. Allereerst worden vrouwen boven de 50 in Nederland al gescreend op borstkanker (eens per 2 jaar). Tevens wordt er bij goed borstonderzoek door middel van mammografie een behoorlijke dosis röntgenstraling gebruikt en onze radiologen willen röntgenstraling zoveel mogelijk beperken ter bescherming van het menselijke lichaam. Daarnaast zit de kracht van dit specifieke onderzoek in de vergelijking van huidige met eerdere beelden. Slechts één keer een mammografie uitvoeren wordt voor het stellen van een betrouwbare diagnose als minder goed ervaren. De MRI van de borsten is de afgelopen tijd veel in het nieuws geweest. Op dit moment geeft een MRI van de borsten echter nog zo’n hoog percentage foutpositieve uitslagen, zodat wij deze MRI bij voorkeur niet willen uitvoeren. In zo’n 30% van de gevallen zou er vervolgonderzoek nodig zijn, in de vorm van biopsies etc., terwijl daarna blijkt dat er helemaal niets aan de hand is. Een mammografie in combinatie met een echo van de borsten blijft vooralsnog het betrouwbaarst.

MRI

De nieuwste ontwikkelingen op het gebied van MRI- en CT-scans maken het mogelijk om grotere delen van het lichaam te onderzoeken. Zelfs een onderzoek van het gehele lichaam is mogelijk. Huidige relevante (wetenschappelijke) onderzoeken hebben aangetoond dat een MRI-scan geen enkele bijwerking heeft en dat maakt een dergelijke scan zeer geschikt voor screening.

Meest voorkomende en meest ernstige aandoeningen

Aangezien er binnen de geneeskunde geen diagnostische methode bestaat om alle ziektebeelden te herkennen, concentreren de medische specialisten zich voornamelijk op de meest voorkomende en meest ernstige aandoeningen, zoals tumoren, problemen van de kransslagaderen van het hart en beroertes. Wij trachten een totaalbeeld van het lichaam weer te geven en richten ons dus op een aantal zwaartepunten. Zo bekijken we met een MRI- scan van de hersenen, de hersenen en de bloedvaten die naar de hersenen leiden. Hiermee is het mogelijk om het risico voor een hersenbloeding of herseninfarct in te schatten. Daarnaast maken we een MRI - scan van de boven- en onderbuik. Hierbij worden alle buikorganen in beeld gebracht, behalve slokdarm, maag en dunne/dikke darm. Hierover wordt verderop meer uitleg gegeven. Door middel van de CT- scan worden longen en hart in beeld gebracht, maar niet iedereen komt voor deze vorm van röntgenonderzoek aanmerking. (dit hangt onder andere af van leeftijd- en leefstijl)

Röntgen

Omdat bij een CT-scan gebruik wordt gemaakt van röntgenstralen (ook al worden de scans met een heel lage dosis uitgevoerd) beperken wij ons tot twee belangrijke lichaamsonderdelen. Bij de CT–hart wordt de verkalking in het gebied van de kransslagaderen onderzocht. Dit onderzoek geeft een goed inzicht in het individuele risico op een hartinfarct. Het tweede onderzoek is de Ultra-Low-Dose CT-scan van de longen. Recente onderzoeksresultaten hebben aangetoond dat bij stevige rokers (ouder dan 40 jaar en meer dan 10 jaar minimaal 20 sigaretten per dag) 80% van het aantal nog te behandelen tumoren werd ontdekt met een jaarlijkse CT- scan. Bij mensen die geen jaarlijkse CT- scan ondergaan is dat maar 15%. Alle andere screening onderzoeken worden uitgevoerd met een MRI-scan. Een MRI-scan maakt, zoals eerder vermeld, gebruik van ongevaarlijke magneetvelden in plaats van röntgenstralen.

Maag- en darmkanaal

Het maag- en dikke darmkanaal kunnen het beste inwendig worden bekeken met behulp van een zogenoemde endoscoop (=een flexibele kijkbuis). Voor het opsporen van eventuele tumoren in dit traject is het laten uitvoeren van een gastro- of coloscopie de meest aangewezen onderzoekmethode. Met deze kijktechniek is er namelijk direct zicht op de binnenzijde van deze organen en tegelijkertijd kunnen kleine stukjes weefsel en/of poliepen weggenomen worden voor nader onderzoek.

PSA

Op een MRI scan kunnen soms kleinere tumoren in de urineblaas, de prostaat en in mindere mate de baarmoeder en de eierstokken verborgen blijven. In het kader van preventief onderzoek van de prostaatklier is aanvullend bloedonderzoek door middel van de PSA-bepaling aan te raden (deze PSA-bepaling wordt standaard meegenomen in het uitgebreide bloedonderzoek dat Prescan aanbiedt). Het MRI- onderzoek van het bekken is geen vervanging van de reguliere preventieve gynaecologische onderzoeken (lees uitstrijkje).

Onzekere uitslagen

In uitzonderlijke gevallen kan het voorkomen dat de uitslag geen definitief uitsluitsel geeft of afwijkingen die bij het onderzoek gezien worden, goedaardig zijn. In deze gevallen kan het zijn dat vervolgonderzoek nodig is, zoals een controleonderzoek na enkele maanden. Ook heeft men geen 100% garantie dat men gezond is na het ondergaan van de onderzoeken. De onderzoeken zijn met de grootste zorg samengesteld en zijn van het hoogste niveau. Dit betekent dat u na het ondergaan van de onderzoeken uiteraard wat de onderzochte organen betreft een hogere zekerheid heeft, maar garanties kunnen wij echter niet geven.

Persoonlijk gesprek en begeleiding van de arts

In een persoonlijk gesprek met de arts zal de uitslag van het preventieve onderzoek uitvoerig met u worden besproken. U bent in de gelegenheid om vragen stellen en er zal een presentatie op een LCD scherm plaatsvinden waarbij de arts uw lichaam orgaan voor orgaan zal laten zien.

Het doel van deze toelichting is om kort aan te geven wat de mogelijkheden zijn van MRI- en CT-scan, maar ook wat (nog) niet mogelijk is. Op basis van ervaringen van de afgelopen jaren zien wij, ondanks de enigszins controversiële discussie, preventieve controle als een zinvolle procedure. Vooral de combinatie van preventief scanonderzoek aangevuld met cardiologische functieonderzoeken (inspannings-ECG, echocardiografie) en laboratoriumonderzoek van bloed, urine en ontlasting geeft een uitstekend beeld van uw gezondheidssituatie. Zoals eerder vermeld en uitgelegd, zal er in de meeste gevallen geen borstonderzoek plaatsvinden. Voor het controleren van maag- en darmen adviseren wij inwendige onderzoeken.

Met behulp van preventief onderzoek werden in het verleden talloze tumoren, die nog goed te behandelen zijn, ontdekt. Daarnaast is gebleken, dat mensen die zich preventief laten onderzoeken, bewuster omgaan met hun gezondheid en hun levensstijl aanpassen.

Preventief onderzoek is altijd een momentopname en geeft enkel de gezondheidstoestand op het moment van onderzoeken weer. Het is daarom aan te raden om regelmatig een preventief onderzoek te doen en daarnaast alert te blijven op de signalen die uw lichaam afgeeft.