Wat doet cortisol?
Cortisol helpt het lichaam om te reageren op lichamelijke of mentale uitdagingen.
Wanneer je stress ervaart, zorgt cortisol er onder andere voor dat er extra energie beschikbaar komt. Ook helpt het hormoon om alert te blijven en snel te reageren wanneer dat nodig is.
Daarnaast speelt cortisol een rol bij:
- de regulatie van de bloedsuikerspiegel;
- het slaap-waakritme;
- de bloeddruk;
- de werking van het immuunsysteem.
Wanneer wordt cortisol aangemaakt?
Cortisol wordt niet alleen aangemaakt tijdens stress.
Het hormoon volgt een natuurlijk dagritme. Normaal gesproken zijn de cortisolwaarden in de ochtend het hoogst. Dat helpt je om wakker te worden en actief aan de dag te beginnen. Gedurende de dag nemen de waarden geleidelijk af.
Ook tijdens lichamelijke inspanning, ziekte of emotionele spanning kan de aanmaak van cortisol tijdelijk toenemen.
Wat gebeurt er bij langdurige stress?
Bij tijdelijke stress stijgt de hoeveelheid cortisol tijdelijk en daalt deze weer zodra de situatie voorbij is.
Wanneer stress langdurig aanhoudt, blijft het lichaam vaker stresshormonen aanmaken. Daardoor krijgt het lichaam minder gelegenheid om volledig terug te keren naar een rusttoestand.
Cortisol zelf is daarbij niet het probleem. Het gaat vooral om de langdurige activatie van het stresssysteem.
Meer hierover lees je in ons kennisbankartikel Wat doet chronische stress met je lichaam?
Kun je cortisol verlagen?
Op internet worden veel adviezen gegeven over het verlagen van cortisol.
In werkelijkheid draait het meestal niet om het actief onderdrukken van cortisol, maar om het ondersteunen van een gezonde balans tussen inspanning en herstel.
Factoren zoals slaap, beweging, ontspanning en herstel spelen daarbij een belangrijke rol.
Wanneer kan inzicht in stressbelasting waardevol zijn?
Langdurige stress is niet altijd direct merkbaar.
Sommige mensen merken snel dat zij gespannen zijn, terwijl anderen lange tijd doorgaan zonder duidelijke signalen te herkennen. Daardoor kan het lastig zijn om in te schatten hoeveel belasting het lichaam ervaart.
Voor mensen die langdurig veel van zichzelf vragen, kan inzicht in gezondheid en belastbaarheid daarom waardevol zijn.
