“In mijn praktijk kom ik regelmatig fitte mensen tegen met een actieve leefstijl die, ondanks een gezond gewicht, toch een verhoogd cardiovasculair risicoprofiel hebben,” zegt dr. E. Semedo-Swart, cardioloog bij Prescan. “Een belangrijke verklaring daarvoor kan liggen in de hoeveelheid visceraal vet. Als verborgen risicomarker kan dit inzicht helpen om deze groep tijdig te signaleren en bewustwording te creëren.” - Dr. E. Semedo – Swart, Cardioloog Prescan
Het vet dat je niet ziet
Visceraal vet is vetweefsel dat zich diep in de buikholte bevindt, rondom organen zoals de lever, darmen en alvleesklier. In tegenstelling tot onderhuids vet is dit orgaanvet niet zichtbaar of voelbaar aan de buitenkant van het lichaam.
"De locatie van visceraal vet, rond de vitale organen, stelt het in staat om processen als de stofwisseling, hormonale regulatie en ontstekingsreacties rechtstreeks te beïnvloeden"
Dr. E. Semedo – Swart
Cardioloog Prescan
Binnen onderzoek naar lichaamssamenstelling wordt visceraal vet daarom gezien als een belangrijke indicator voor metabole gezondheid.
Waarom visceraal vet klinisch relevant is
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een verhoogde hoeveelheid visceraal vet samenhangt met een verhoogd risico op onder andere diabetes type 2, hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk en verstoringen in de vetstofwisseling.
Dit verklaart waarom een ogenschijnlijk gezond gewicht niet altijd betekent dat het metabole profiel gunstig is.
Waarom je visceraal vet niet kunt zien
Een belangrijk kenmerk van visceraal vet is dat het zich niet aan de buitenkant van het lichaam ophoopt. Iemand kan slank zijn en toch relatief veel orgaanvet hebben. Dit wordt ook wel aangeduid als onzichtbaar of verborgen buikvet.
“Zonder gerichte meting blijft dit type vet vaak jarenlang onopgemerkt, terwijl het wel degelijk klinische consequenties kan hebben.”
Waarom visceraal vet meten waardevol is
Het meten van visceraal vet geeft aanvullende informatie naast algemene maten zoals gewicht, BMI en vetpercentage. Door specifiek naar orgaanvet te kijken, ontstaat een completer beeld van de lichaamssamenstelling en het metabole profiel.“Voor preventieve geneeskunde is het belangrijk om risicofactoren te herkennen vóórdat klachten ontstaan.”
Daarnaast kan het volgen van visceraal vet in de tijd inzicht geven in het effect van leefstijlveranderingen, ook wanneer het lichaamsgewicht nauwelijks verandert.
Hoe artsen visceraal vet meten
Er bestaan verschillende methoden om lichaamssamenstelling te meten. Bio-elektrische impedantie analyse (BIA) geeft een globale schatting van vet- en spiermassa, maar kan visceraal vet niet direct onderscheiden. DEXA-scans bieden meer detail, maar blijven beperkt in het nauwkeurig beoordelen van orgaanvet.
Voor het meten van visceraal vet worden beeldvormende technieken gebruikt. Zowel CT- als MRI-scans maken het mogelijk om vetweefsel rondom de buikorganen zichtbaar te maken en te kwantificeren. CT is een valide methode, maar maakt gebruik van ioniserende straling.
“MRI biedt een gedetailleerd beeld van vetverdeling en lichaamssamenstelling, zonder stralingsbelasting, en is daardoor geschikt voor preventieve metingen en follow-up.”
Binnen de preventieve geneeskunde wordt MRI steeds vaker ingezet om lichaamssamenstelling, visceraal vet en leververvetting nauwkeurig in kaart te brengen. Deze inzichten helpen om gezondheidsrisico’s eerder te signaleren en beter te duiden, ook bij mensen die op basis van gewicht of BMI als gezond worden beschouwd.
Een gedetailleerd beeld van vetverdeling en lichaamssamenstelling.
