Wat doet een cardioloog? Rol en onderzoeken

Q: Is een cardioloog een arts?

Ja, een cardioloog is een medisch specialist die na de studie Geneeskunde een vervolgopleiding in de cardiologie heeft afgerond. Deze opleiding richt zich op het herkennen, behandelen en helpen voorkomen van hart- en vaatziekten.

Q: Opereert een cardioloog?

Een cardioloog voert geen openhartoperaties uit; dat doet de hartchirurg. Gespecialiseerde cardiologen verrichten wel ingrepen zoals dotteren, het plaatsen van een stent of het implanteren van een pacemaker. Deze behandelingen worden uitgevoerd binnen de reguliere ziekenhuiszorg.

Q: Wat is het verschil tussen een cardioloog en een radioloog?

De cardioloog is gespecialiseerd in aandoeningen van het hart en de bloedvaten. Een radioloog is gespecialiseerd in medische beeldvorming, bijvoorbeeld met MRI, CT of echografie. Beide specialisten kunnen samenwerken bij het beoordelen van je gezondheid. Lees hier meer over wat een radioloog doet.

Q: Heb je een verwijzing nodig voor een cardioloog?

Ja, voor een afspraak in het ziekenhuis heb je doorgaans een verwijzing nodig, ook voor vergoeding vanuit de basisverzekering. Bij spoed geldt volgens Zorginstituut Nederland een uitzondering. Voor preventief onderzoek bij Prescan is geen verwijzing nodig; dit betaal je in principe zelf.

Q: Wat gebeurt er bij een eerste afspraak bij de cardioloog?

Je bespreekt je klachten, leefstijl en familiegeschiedenis, waarna vaak een ECG volgt. Afhankelijk van de situatie is aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld een hartecho of fietstest. Schrijf je vragen vooraf op, zodat je tijdens het gesprek niets vergeet.

Deze tekst is inhoudelijk gecontroleerd door Dr. Ieva Arts, cardioloog

Wat is een cardioloog?

Een cardioloog is een arts die zich na de studie Geneeskunde heeft gespecialiseerd in het hart en de bloedvaten. Het bijbehorende vakgebied heet cardiologie; de specialist wordt ook wel een hartspecialist genoemd.

Cardiologie richt zich op het cardiovasculaire systeem: het hart en de bloedvaten. Cardiologen houden zich bijvoorbeeld bezig met hartritmestoornissen, hartfalen en hartklepaandoeningen. Ze werken op de polikliniek en hartbewaking van een ziekenhuis, verlenen spoedzorg en zijn ook werkzaam in zelfstandige klinieken.

Volgens VZinfo (RIVM) hadden in 2024 naar schatting bijna 1,8 miljoen Nederlanders een van de vijf onderzochte groepen hart- en vaatziekten. Voorlopige CBS-cijfers over 2024, gepubliceerd door VZinfo, laten zien dat hart- en vaatziekten verantwoordelijk waren voor 22% van alle sterfgevallen in Nederland. Bij vrouwen zijn hart- en vaatziekten zelfs doodsoorzaak nummer 1.

Meer uitleg over de werking van het hart en verschillende aandoeningen vind je in onze kennisbank over het hart.

Wat doet een cardioloog precies?

Een cardioloog onderzoekt het hart, stelt diagnoses, behandelt aandoeningen en adviseert over het beperken van gezondheidsrisico’s. Welke taak centraal staat, hangt af van de reden voor je bezoek.

Onderzoek en diagnose

De afspraak begint met een gesprek over je klachten, leefstijl en familiegeschiedenis. Wanneer ontstaan je klachten? Gebeurt dat tijdens inspanning of ook in rust? Komen hart- en vaatziekten in je familie voor? Daarna volgen lichamelijk onderzoek en, als dat nodig is, aanvullende tests. De arts gebruikt deze informatie om een mogelijke oorzaak van de klachten te achterhalen.

Cliënt in gesprek met een medisch specialist tijdens een consult in een Prescan-kliniek

Behandeling

Een behandeling kan bestaan uit leefstijladvies, medicijnen of een ingreep. In het ziekenhuis kunnen gespecialiseerde cardiologen bijvoorbeeld dotteren of een stent plaatsen via een katheter: een dun slangetje dat door een bloedvat wordt ingebracht. Ook het plaatsen van een pacemaker behoort tot de behandelmogelijkheden.

Een openhartoperatie wordt uitgevoerd door een hartchirurg. De cardioloog overlegt met deze specialist wanneer een operatie nodig kan zijn. Deze behandelingen vinden plaats binnen de reguliere ziekenhuiszorg; Prescan voert ze niet uit.

Preventie en risicoprofiel

Bloeddruk, cholesterol, leefstijl en erfelijkheid geven informatie over je kans op hart- en vaatziekten. De cardioloog brengt deze factoren samen in een cardiovasculair risicoprofiel en bespreekt welke aandacht verdienen. Dat kan bijvoorbeeld leiden tot advies over voeding, beweging of de behandeling van een verhoogde bloeddruk.

Welke onderzoeken doet een cardioloog?

Veelgebruikte onderzoeken zijn een ECG, hartecho, fietstest en bloedonderzoek. Welke nodig zijn, hangt af van je klachten en de vraag die de arts wil beantwoorden.

ECG (hartfilmpje)

Een ECG registreert met elektroden op je borstkas, armen en benen de elektrische activiteit van je hart. Het pijnloze onderzoek duurt meestal enkele minuten en geeft informatie over je hartritme en de elektrische geleiding. In ons artikel over hoe een ECG werkt lees je wat een hartfilmpje wel en niet kan laten zien.

Hartecho (echocardiografie)

Een hartecho brengt met geluidsgolven de bouw en werking van het hart in beeld. De cardioloog beoordeelt onder andere hoe goed het hart pompt en hoe de hartkleppen functioneren, bijvoorbeeld of een klep goed opent en sluit.

Cliënt bij Prescan krijgt een hartecho voor het cardiologisch onderzoek

Fietstest (inspanningstest)

Tijdens een fietstest op een hometrainer (ergometerfiets) neemt de weerstand van de fiets stapsgewijs toe. Ondertussen worden je hartslag, bloeddruk en ECG gevolgd. Zo wordt zichtbaar hoe je hart op lichamelijke inspanning reageert.

Cliënt bij Prescan doet een fietstest voor het cardiologische onderzoek

Bloedonderzoek

Bloedwaarden zoals cholesterol en glucose helpen bij het beoordelen van je risico op hart- en vaatziekten. De cardioloog bekijkt deze waarden samen met andere informatie, zoals je bloeddruk en medische voorgeschiedenis.

Als verder onderzoek nodig is, kan een cardioloog in het ziekenhuis bijvoorbeeld een hartritmeregistratie gedurende 24 uur of aanvullende beeldvorming van het hart aanvragen.

Hoe kijkt een cardioloog naar je hart?

De cardioloog beoordeelt onderzoeksresultaten samen met je klachten, leeftijd, leefstijl en familiegeschiedenis. De betekenis van een uitslag kan daardoor per persoon verschillen.

Elk onderzoek beantwoordt een andere vraag. Een ECG geeft informatie over de elektrische activiteit; een hartecho laat onder andere de pompfunctie en hartkleppen zien. De cardioloog bekijkt of de bevindingen bij elkaar passen en of ze een verklaring geven voor eventuele klachten.

Niet elke afwijking is ernstig of vraagt om behandeling. De specialist legt uit welke bevinding aandacht verdient en of controle of vervolgonderzoek nodig is. Vraag gerust wat een afwijkende uitslag voor jou betekent en wat de volgende stap is. In het interview met cardioloog Ieva Arts lees je meer over haar kijk op hartgezondheid.

Samenwerking met andere specialisten

De cardioloog werkt waar nodig samen met de huisarts, internist, hartchirurg en radioloog. Een radioloog beoordeelt medische beelden, bijvoorbeeld van een MRI. Door informatie uit te wisselen stemmen deze artsen onderzoek en behandeling op elkaar af. Lees hier meer over wat een radioloog doet.

Wanneer ga je naar een cardioloog?

Bij klachten die mogelijk met je hart samenhangen, is de huisarts doorgaans je eerste aanspreekpunt. Die beoordeelt of een verwijzing naar een cardioloog nodig is. Ben je al onder behandeling, bespreek nieuwe klachten dan met je eigen behandelaar. Neem bij aanhoudende klachten ook contact op als eerder onderzoek geen afwijkingen liet zien.

Bij plotselinge, aanhoudende pijn of druk op de borst bel je direct 112, zeker wanneer je daarbij zweet, misselijk of benauwd bent.

Ook zonder klachten kun je preventief advies of onderzoek overwegen. Meer over de afwegingen daarbij lees je in ons artikel over preventief onderzoek zonder klachten.

Bespreek vooraf wat je van een onderzoek verwacht. Een uitslag kan aanleiding geven voor controle, maar ook vragen oproepen die aanvullend onderzoek vereisen. Preventief onderzoek vervangt de zorg bij bestaande klachten niet.

De cardioloog bij Prescan

Bij Prescan is de cardioloog betrokken bij verschillende preventieve gezondheidsprogramma’s. Dat geldt voor de specifiek op het hart gerichte onderzoeken Cardio Vitaal en Cardio Vitaal Compleet, maar ook voor Prescan Pro, Prescan Elite en de Women’s Health-programma’s. Welke onderzoeken worden uitgevoerd verschilt per programma, maar de rol van de cardioloog is steeds hetzelfde: de resultaten beoordelen, in samenhang bekijken en persoonlijk met je bespreken.

Een deel van de onderzoeken wordt door de cardioloog zelf uitgevoerd, zoals de hartecho en de ECG. Andere onderdelen, waaronder de fietstest en bloedafname, worden uitgevoerd door medisch assistenten.

Wanneer de onderzoeken zijn afgerond, analyseert de cardioloog de beschikbare resultaten. Daarbij worden onder andere de bevindingen van de hartecho en fietstest, je bloeddruk en relevante bloedwaarden in samenhang beoordeeld. Samen met informatie over bijvoorbeeld je medische voorgeschiedenis, leefstijl en familiegeschiedenis vormt dit de basis voor je cardiovasculaire risicoprofiel.

Daarna bespreekt de cardioloog de uitkomsten met je. Je krijgt uitleg over wat de bevindingen betekenen en persoonlijk advies over eventuele aandachtspunten of vervolgstappen. Is aanvullend onderzoek nodig, dan kan Prescan zorgen voor een overdracht naar je huisarts of medisch specialist.

De cardiologen van Prescan zijn ook werkzaam in reguliere ziekenhuizen. Prescan is een ZKN-gecertificeerde kliniek. Een preventief onderzoek blijft een momentopname en is een aanvulling op de reguliere zorg, niet een vervanging van je huisarts.

Bekijk hoe het cardiologisch onderzoek bij Prescan is opgebouwd